wtorek, 13 stycznia 2015

CO Z TĄ MOWĄ? ETAPY ROZWOJU MOWY


Jak to właściwie jest z tą mową dzieci? Jedne zaczynają mówić już wieku półtora roku a inne opanowują ją dopiero przed trzecim rokiem. Jak przebiega proces rozwoju mowy i czym właściwie jest mowa, wymowa, bądź rozumienie. Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w poście.

Rozwój prenatalny 


Coraz więcej osób zdaje sobie sprawę jak okres prenatalny (czas ciąży) jest ważny dla rozwoju mowy dziecka. To czas kiedy kształtują narządy mowy i rozpoczyna ich funkcjonowanie. Rozwijają się nadawcze narządy mowy, czyli organizujące informacje obszary myślowe; produkujące substancję ośrodki i drogi nerwowe oraz nasada, krtań, płuca i centralne ośrodki słuchowe i czuciowe. Najlepiej rozwiniętym narządem jest narząd słuchu, który następuje w 1 trymestrze ciąży, już od 20 tygodnia występuje mechanizm słyszenia, gdzie między 22 a 30 tygodniem płód reaguje na bodźce akustyczne. Dla prawidłowego rozwoju mowy dziecka w okresie późniejszym niezbędna jest stymulacja słuchowa w okresie prenatalnym. Matka w okresie ciąży powinna mówić do dziecka, śpiewać czy nawet czytać mu bajki bądź odtwarzać muzykę. Dzieci stymulowane słuchowo osiągają, bowiem znacznie szybciej normę rozwojową w każdym przedziale wiekowym. Sześcio lub najpóźniej siedmiomiesięczny płód ssie swój palec i płacze, kiedy go gubi. Krzyk noworodka tuż po urodzeniu (niezależnie od tego, jaką rolę mu się przypisuje i jak go się klasyfikuje), jak również ssanie, jest kontynuacją umiejętności nabytych wcześniej. Zatem okres prenatalny nie jest. Zatem rozwój mowy dziecka rozpoczyna się w momencie kiedy dziecko znajduje się w brzuchu matki a kończy około 6 roku życia. To bardzo ważny czas w którym należy nauczyć dziecko poprawnej mowy, do 6 roku życia mamy jeszcze czas by skorygować wady wymowy.

Etapy rozwoju mowy dziecka


Rozwój mowy dziecka przebiega etapowo, na każdym etapie dziecko dziecko nabywa nowe umiejętności w zakresie posługiwania się językiem. Możemy wyróżnić 4 etapy rozwoju mowy plus etap przygotowawczy. 


OKRES PRZYGOTOWAWCZY
Inaczej nazywany również wstępnym bądź zerowym. Obejmuje okres płodowy i jest jednocześnie okresem kształtowania się narządów mowy jak i ich dalszego funkcjonowania.


Etap 1 - OKRES MELODII
Przypada na  pierwszy roku życia dziecka. 
Około 2 miesiącu życia pojawia się głużenie, które trwa zwykle do 3/4 miesiąca. Na tym etapie dziecko wydaje w sposób niezamierzony najróżniejsze dźwięki, samogłoski czy spółgłoski. Jest właściwe zarówno dla dzieci słyszących, niedosłyszących, jak i głuchych.
Od 6 miesiąca dziecko zaczyna gaworzyć, czyli powtarza dźwięki słyszane z otoczenia a także tworzy własne. 
Około 9 miesiąca życia wchodzi w fazę echolalii, czyli moment kiedy dziecko powtarza słyszane słowa ale nie identyfikuje ich jeszcze z przedmiotem bądź zjawiskiem. To wstęp do etapu wyrazu. 

Etap 2 - OKRES WYRAZU
Trwa zwykle od 1 do 2 roku życia. To etap pierwszych świadomie wymówionych słów. Dziecko powinno wówczas wymawiać samogłoski i spółgłoski. Dziecko używa już wielu samogłosek (oprócz nosowych). Wymawia znaczną ilość spółgłosek, np. p, b, m, t, d, n, t, ś, czasem ć, a trudniejsze zastępuje innymi. 

Etap 3 - OKRES ZDANIA
Okres ten przypada na 2-3 rok życia dziecka. Dziecko zaczyna mówić 2/3 wyrazowymi zdaniami, często budując je niepoprawnie gramatycznie. Są to zdania oznajmujące, pytające, rozkazujące czy wykrzyknikowe. Najczęściej używa rzeczowników, a dokładnie nazw przedmiotów, czasowników używa w formie bezokolicznika, które w niedługim czasie odmieni przez czasy czy strony. Jest to okres przełomowy w rozwoju mowy, gdyż dziecko przyswaja sobie wtedy podstawy systemu leksykalnego, fonetycznego i morfologicznego języka, jakim mówi jego otoczenie.

Etap 4 - OKRES SWOISTEJ MOWY DZIECIĘCEJ
Przypada na 3 - 6/7 rok życia dziecka. Kończy się w momencie pełnego opanowania poprawnej wymowy. Trzylatek potrafi się już porozumieć z otoczeniem, jego mowa jest w pewnym sensie ukształtowana chociaż nadal nie pozbawiona błędów. Dziecko w 3 roku życia utrwala spółgłoski: s, z, c, dz. Z kolei może je nadal mylić z : ś, ź, ć, dź. Wówczas pojawia się wczesne "r", które może brzmieć jak "l". Należy wówczas pamiętać aby bacznie słuchać dziecka czy aby w miejsce "r" nie wstawia "j", które jest błędem i wówczas należy udać się do specjalisty. Dopuszczalna wersja to "lowel". Dziecko w wieku 4 lat może jeszcze nie wymawiać prawidłowo głosek: sz, ż, cz, dż, r, ale powinien już wymawiać "l". Pięciolatek wymawia prawidłowo "r" a sześciolatek powinien już znać cały zasób głosek. Jakiekolwiek odchylenia od normy w kwestii wymowy powinny być konsultowane z logopedą.

Jaki jest zasób słów w poszczególnych etapach:


  • 12 miesięcy ok. 3 słów
  • 15 miesięcy ok. 19 słów
  • 21 miesięcy ok. 11 słów
  • 24 miesiące ok. 272 słowa
  • 36 miesięcy ok. 1000 słów


Czym jest właściwie mowa, wymowa i rozumienie?


Podążając za definicją Zalewskiego mowa definiowana jest jako układ symboli reprezentujących zjawiska otaczające nas lub dziejące się w nas samych. Mowa służy do przekazywania o nich informacji, operuje symbolami - a symbol to znak, który nie reprezentuje tylko siebie, ale wyraża coś innego, co mu zostało przypisane w wyniku umowy. Mowa to osobnicze czynności realizacji reguł języka w celu porozumiewania się. Do czynności tych należą nadawanie i odbiór mowy. Służy porozumieniu się z ludźmi, jest jednolitym procesem, w którym możemy wyróżnić czynność nadawania i odbioru a także rezultat mówienia i rozumienia, jednym słowem tekst. W skład mowy wchodzi rozumienie i mówienie. Czymże jest mówienie bez rozumienia słów? Niczym. Rozumienie jest odbiorem tekstu zarówno pisanego jak i mówionego. Dziecko identyfikuje słowo wypowiedzenie a wyobrażeniem. Potrafi odróżnić słowo pić i jeść, jednocześnie rozumie znaczenie tych słów. Na koniec czymże jest wymowa - to sposób w jaki wymawiamy dane słowo. To końcowy etap mowy. Pierwszy to rozumienie, potem mówienie i wymowa. 

To chyba na tyle tytułem wstępu do cyklu postów poświęconych mowie dziecka.

ZA TYDZIEŃ DOWIECIE SIĘ O TYM JAKIE CZYNNIKI WPŁYWAJĄ NA OPÓŹNIENIE MOWY  U DZIECKA


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Zapraszam podziel się ze mną swoją opinią